Συντήρηση γονιμότητας για τη γυναίκα του σήμερα

Ο χώρος της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής αποτελεί ένα από τα πιο δυναμικά εξελισσόμενα πεδία της σύγχρονης ιατρικής. Πολύ σημαντικά βήματα έχουν συντελεστεί από το 1978, όταν γεννήθηκε το πρώτο παιδί από εξωσωματική γονιμοποίηση. Μία από τις τελευταίες ίσως και από τις πιο συναρπαστικές εξελίξεις που έχουν σημειωθεί, είναι αυτή της κρυοσυντήρησης ωαρίων. Η κρυοσυντήρηση ωαρίων δίνει τη δυνατότητα για πρώτη φορά στη σύγχρονη γυναίκα να συντηρήσει τη γονιμότητα της.

Η νέα μέθοδος κρυοσυντήρησης (vitrification) ξεπερνά όλες τις δυσκολίες, που μέχρι πρόσφατα δεν επέτρεπαν την εφαρμογή της μεθόδου. Σήμερα, φαίνεται ότι η κρυοσυντήρηση των ωαρίων, άρα και η συντήρηση της γυναικείας γονιμότητας, είναι ένας εφικτός στόχος, μια και τα αποτελέσματα της δείχνουν ότι πάνω από το 95% των ωαρίων που μπαίνουν σε αυτήν τη διαδικασία κρυοσυντήρησης επιβιώνουν μετά την απόψυξη και μπορούν να μπουν σε διαδικασία γονιμοποίησης, επιτυγχάνοντας ποσοστά αντίστοιχα των φρέσκων ωαρίων.

Οι γυναίκες των οποίων η γονιμότητα απειλείται (καρκινοπαθείς) καθώς και οι γυναίκες που για λόγους κοινωνικούς (καριέρα, εύρεση συντρόφου) μεταθέτουν την απόκτηση παιδιού, μπορούν πια με ασφάλεια να προχωρήσουν σε κρυόψυξη των ωαρίων τους με την μέθοδο υαλοποίησης . Τα πολύ καλά αυτά εργαστηριακά δεδομένα ενισχύθηκαν και από ανακοινώσεις για γεννήσεις παιδιών. Τα πρώτα δεδομένα σχετικά με την υγεία αυτών των παιδιών είναι πολύ ενθαρρυντικά ενώ η συστηματική συλλογή των δεδομένων από αντίστοιχες γεννήσεις, επιβεβαιώνει και στατιστικά την ασφάλεια της μεθόδου.

Οι ομάδες των γυναικών που μπορούν να ωφεληθούν σημαντικά από τις πρόσφατες εξελίξεις είναι:

Οι γυναίκες στις οποίες έχει διαγνωστεί κάποιο κακόηθες νόσημα. Οι πολύ σημαντικές εξελίξεις στο επίπεδο της έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας κατά του καρκίνου έχουν βελτιώσει την πρόγνωση και την επιβίωση των γυναικών σε σημαντικό βαθμό. Παρά τις εξελίξεις σε επίπεδο επιβίωσης τα θεραπευτικά σχήματα που χρησιμοποιούνται (χημειοθεραπεία –ακτινοθεραπεία), εξακολουθούν να είναι πολύ επιβαρυντικά για την αναπαραγωγική δυνατότητα των γυναικών και συχνά οι γυναίκες αυτές βρίσκονται αντιμέτωπες με το ενδεχόμενο να μην μπορέσουν να αποκτήσουν παιδί μετά την θεραπεία της νόσου. Οι σημερινές εξελίξεις στον χώρο της κρυοβιολογίας δίνουν στις γυναίκες την επιλογή να συντηρήσουν την γονιμότητά τους.

Τα νέα δεδομένα αφορούν επίσης και την σύγχρονη γυναίκα. Η γυναίκα του σήμερα στην προσπάθεια της να εξασφαλίσει την επαγγελματική της ανεξαρτησία μεταθέτει σε όλο και μεγαλύτερες ηλικίες την αναπαραγωγή της. Είναι όμως πια σαφές ότι η γονιμότητα της γυναίκας μειώνεται από την ηλικία των 35 και ακόμη περισσότερο από την ηλικία των 40. Η πτώση της γονιμότητας στην πλειοψηφία των περιπτώσεων αφορά την μειωμένη ποιότητα των ωαρίων. Επομένως, η δυνατότητα κρυοσυντήρησης ωαρίων σε ηλικίες υψηλής γονιμότητας απαλλάσσει την γυναίκα από την πίεση της ηλικίας και της επιλογής κατάλληλου συντρόφου.

Μια άλλη κατηγορία γυναικών που μπορούν να ωφεληθούν από τις νέες αυτές συναρπαστικές εξελίξεις στον χώρο της κρυοβιολογίας είναι οι γυναίκες που έχουν οικογενειακό ιστορικό πρόωρης εμμηνόπαυσης. Οι γυναίκες αυτές έχουν συχνά μικρό απόθεμα ωαρίων στις ωοθήκες τους και αντιμετωπίζουν νωρίτερα διεργασίες μείωσης της γονιμότητάς τους. Αν αυτές οι γυναίκες καταψύξουν τα ωάριά τους έγκαιρα, η πρόωρη εμμηνόπαυση δεν θα επηρεάσει την δυνατότητά τους να γίνουν μητέρες.

Επίσης ζευγάρια που για ηθικούς λόγους δεν επιθυμούν να καταψύξουν έμβρυα ή να παραχθούν υπεράριθμα έμβρυα μπορούν να απευθυνθούν στο πρόγραμμα κρυοσυντήρησης ωαρίων. Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να συντηρήσουν τα πολύτιμα ωάριά τους, χωρίς να κλονίσουν τα ηθικά τους δεδομένα εξασφαλίζοντας όμως παράλληλα την δυνατότητα να επαναλάβουν την προσπάθεια χωρίς να χρειάζεται η σύζυγος να υποβάλλεται σε επαναλαμβανόμενες θεραπείες διέγερσης.

Για την κρυόψυξη ωαρίων τις περισσότερες φορές η γυναίκα υποβάλλεται σε διαδικασία διέγερσης των ωοθηκών με στόχο την πολλαπλή παραγωγή ωαρίων. Το στάδιο αυτό διαρκεί περίπου 10-12 ημέρες από την έναρξη της περιόδου. Σε ειδικότερες περιπτώσεις όπου η χρήση φαρμάκων αντενδείκνυται είναι δυνατή η συλλογή ωαρίων σε φυσικό κύκλο ή ανώριμων ωαρίων για γυναίκες με πολυκυστικές ωοθήκες. Ακολουθεί το στάδιο της ωοληψίας, κατά το οποίο συλλέγονται τα ωάρια, τα οποία στην συνέχεια αξιολογούνται ως προς την ποιότητα και την ωριμότητά τους. Τα ωάρια που θα κριθούν κατάλληλα καταψύχονται με την μέθοδο της υαλοποίησης. Σε αυτή την κατάσταση φυλάσσονται για τουλάχιστον 5 έτη.

Χάρη σε αυτές τις εξελίξεις η γυναίκα σήμερα μπορεί για πρώτη φορά να πάρει στα χέρια της και να ορίσει αυτή την αναπαραγωγική της προοπτική. Η έγκαιρη αποθήκευση των ωαρίων θα της επιτρέψει να διαχειριστεί την γονιμότητά της στο μέλλον και να πάρει όλες τις σημαντικές αποφάσεις που αφορούν την ζωή της χωρίς την πίεση της ηλικίας.